Fiscaalconsult Fiscaal Consult

De witwassende curator in het verdachtenbankje?

Ken de strafrechtelijke risico’s bij vermoeden van faillissementsfraude

 

Curator loopt zelf risico op strafrechtelijke vervolging

Bij aanpak van faillissementsfraude zijn diverse ‘stakeholders’ betrokken, waaronder curatoren. De Faillissementswet geeft de curator vele mogelijkheden om informatie te achterhalen. Dit is van belang in de eerste weken bij een vermoeden van faillissementsfraude. Of dan sprake is van een zwijgrecht voor de failliet is dan maar de vraag. De curator krijgt een extra taak bij fraudebestrijding door nieuwe wetgeving. Zij worden ook aangespoord om aangifte te doen van faillissementsfraude. Naar ik begrijp loopt dat traject prima, al kan het wellicht altijd beter. Curatoren beseffen echter niet dat het melden niet zonder gevaar is. De witwasbepalingen in het Wetboek van Strafrecht zijn sneller van toepassing op het handelen van een curator dan gedacht. Een curator loopt zelf het risico vervolgd te worden. Dit besef bestaat bij vele curatoren (nog) niet.

Geen belasting betaald over afgeroomde omzet in buitenland; curator pas op!

Tijdens het laatste Jaarcongres Faillissementsfraude heeft het OM een presentatie gehouden. Het ging met name over bewustwording daarvan bij de curatoren. Aan de hand van casusposities werd aandacht gevraagd voor de witwasbepalingen. Als deelnemer was ik verbaasd door de heftige reacties van curatoren uit de zaal. Bijvoorbeeld als afgeroomde omzet in het buitenland wordt ontdekt op een niet eerder bekende bankrekening. Daarover is geen belasting betaald. De curator wil het geld naar Nederland halen en ten goede laten komen aan de crediteuren. Het salaris van de curator wordt betaald uit het boedelactief dat in belangrijke mate uit van misdrijf afkomstige vermogensbestanddelen bestaat. De witwasbepalingen geven de curator in dit soort situaties geen enkele ruimte om te handelen omdat hij zich schuldig zal maken aan witwassen. Hij loopt zelf de kans vervolgd te worden indien hij aangifte doet van faillissementsfraude bij het OM waardoor ook zijn rol bekend wordt. Terwijl hij 'gewoon' handelt als curator: de voornaamste taak van de curator is tenslotte het afwikkelen van de onderneming en het verzamelen van zoveel mogelijk geld waarmee (een deel van) de vorderingen van de schuldeisers kunnen worden voldaan.

Curator, win bij twijfelgevallen strafrechtelijk advies in

Dit probleem wordt onderkend door het OM. Vandaar de presentatie vermoed ik. Maar meer dan bewustwording was het niet. Geen concrete oplossing door het beleid aan te passen waardoor een curator nooit zal worden vervolgd in dit soort situaties. Wellicht logisch dat dit niet gebeurt, maar wat moet een curator ondertussen? Hij handelt met toestemming van een rechter-commissaris tenslotte, maar dat is geen garantie dat hij niet vervolgd zal worden. Mijn advies is om strafrechtelijk advies in te winnen bij twijfelgevallen. Ondertussen kan niet worden gehandeld door de curator totdat het OM een besluit neemt. Het OM moet een schriftelijke bevestiging afgeven waaruit blijkt dat de curator in casu niet zal worden vervolgd. Er dienen waarborgen te komen voor curatoren. Ik vrees dat curatoren anders in het geheel niet meer wensen mee te werken aan het bestrijden van faillissementsfraude en die gevallen niet meer melden. Daarmee snijdt het OM zich in haar vingers.

Mocht u in een situatie verkeren, waarbij strafrechtelijke vervolging een risico wordt, neem dan gerust contact met mij op om hierover van gedachten te wisselen.

Léon de Jager


dhr. mr. Léon de Jager